نسیم اقتصاد- عباس عراقچی در «همایش دیپلماسی آب» نسبت به وقوع خشکسالی در کشور هشدار داد.

به گزارش پایگاه خبری  نسیم اقتصاد به نقل از شهروند، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه روز گذشته در همایش «دیپلماسی آب و فرصت‌های هیدروپلیتیک غرب آسیا» با تأکید بر این‌که ایران تا ‌سال 2025 وارد خشکسالی کامل می‌شود، از سیاست اساسی ایران برای ممانعت از خروج آب از کشور خبر داد. عراقچی گفت: «سیاست کلان کشور در این است که جلوی خروج آب را از کشور بگیریم؛ البته به معنای این نیست که باعث تشنگی همسایگان‌مان شویم ولی این موضوع احتیاج به یک مدیریت دارد.»
دیپلماسی آب چند سالی است در دولت حسن روحانی و به ابتکار وزارت امور خارجه فعال شده است. هدف از دیپلماسی آب، آغاز مذاکرات دو‌جانبه و چند‌جانبه با کشورهای همسایه درخصوص حق‌آبه ایران است. کشورهایی نظیر عراق و افغانستان در اولویت نخست قرار دارند و در مرحله بعد کشورهایی نظیر ترکمنستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز در دامنه دیپلماسی آب قرار می‌گیرند.
عباس عراقچی روز گذشته در سخنانی با اشاره به این‌که «امروز همه درخصوص بحران آب به اندازه کافی اطلاع دارند، گفت: «نزولات آسمانی در کشور رو به کاهش و در مقابل آن، مصرف آب در حال افزایش است. در گذشته در بحث تأمین منابع آب ما بیشتر تمرکزمان به سمت منابع آب‌های زیرزمینی رفته و تلاش کرده‌ایم که از این طریق کمبود آب را جبران کنیم، درحالی‌که به موضوع مدیریت آب توجه نداشته و روی آن سرمایه‌گذاری جدی انجام نداده‌ایم. وی با بیان این‌که «اکنون با کاهش منابع آب‌های زیرزمینی روبه‌رو هستیم» گفت: درحال حاضر موضوع دیپلماسی آب مطرح شده است، درحالی‌که به نظر می‌رسد در کنار توجه به دیپلماسی آب باید روی این موضوع کار کنیم که چگونه می‌توان مشکل آب را در کشور به صورت واقعی حل کرد و فکری جدی درباره مدیریت مصرف آب داشته باشیم.
این دیپلمات ارشد ایرانی گفت: همان‌طور که می‌دانید آب این ظرفیت را دارد که تبدیل به یک منازعه بین دو روستا، دو شهر یا دو کشور شود اما تاریخ نشان می‌دهد که موضوع آب بیشتر به جای این‌که محل درگیری باشد، به موضوعی برای همکاری بین کشورها تبدیل شده است. وی با بیان این‌که «مذاکره بر سر آب‌های فرامرزی و رسیدن به معاهده در مورد تقسیم منابع آبی کار راحتی نیست»، در همین ارتباط گفت: مثلا معاهده هیرمند که در دهه 50میلادی بین ایران و افغانستان امضا شد، محصول ده‌ها‌ سال مذاکره است. وی با بیان این‌که «بحث مدیریت آب‌های فرامرزی موضوعی است که سال‌ها جزو وظایف وزارت خارجه است و بر آن تمرکز دارد»، در بخش دیگری از صحبت‌های خود تصریح کرد: منطقه غرب آسیا به سرعت به سمت خشکسالی کامل پیش می‌رود.
در این منطقه تنها درحال حاضر 9 کشور هستند که با خشکسالی کامل روبه‌رو نشده‌اند، ازجمله ایران. ولی پیش‌بینی می‌شود تا ‌سال 2025 تمام کشورهای منطقه ازجمله ایران در شرایط خشکسالی کامل قرار بگیرند. در چنین شرایطی همه کشورها به دنبال استفاده کامل از منابع آبی خود هستند و اجازه نمی‌دهند که منابع آبی از کشورشان خارج شود. همسایگان ما این سیاست را در پیش می‌گیرند و ما هم این کار را می‌کنیم.
سیاست کلان کشور این است که جلوی خروج آب از کشور را بگیریم. البته این سخن به آن معنا نیست که باعث تشنگی همسایگانمان شویم ولی همان‌طور که گفتم این موضوع احتیاج به مدیریت دارد.
وی ادامه داد: شاید در همین چارچوب لازم باشد که در بحث کالاهای استراتژیک در کشور تجدیدنظر کنیم. اگر قبول کنیم که آب یک کالای استراتژیک است، باید به این موضوع نیز توجه داشته باشیم که تولید چه کالایی به آب کمتر و تولید چه کالایی به آب بیشتری احتیاج دارد و در کنار این موضوع بحث استقلال غذایی نیز مطرح است. سید عباس عراقچی در همین چارچوب ادامه داد: هلند یکی از پرآب‌ترین کشورهاست ولی ما سالانه مقدار زیادی آب به این کشور صادر می‌کنیم؛ در قالب صادرات کالاهایی که تولید آنها آب زیادی را طلب می‌کند.
سردار سرلشکر صفوی، مشاور مقام معظم رهبری دیگر سخنران همایش دیروز بود. سردار صفوی نیز با اشاره به اهمیت موضوع آب میان ایران و کشورهای همسایه گفت: ما نمی‌خواهیم در این حوزه کار به قدرت سخت و نظامی بکشد و باید از قدرت نرم و دیپلماسی به یک تعامل مشترک برسیم.
صفوی با بیان این‌که ممکن است مسأله کمبود منابع آبی به تعامل یا چالش میان کشورها تبدیل شود، اظهار داشت: ما در ایران با 12کشور همسایه آب‌های مشترک داریم که هم می‌تواند عامل تعامل باشد و هم تنش. صفوی خاطرنشان کرد: 10‌میلیارد و 200‌میلیون متر مکعب آب از ایران خارج می‌شود که بیش از 7‌میلیارد آن وارد کشور عراق می‌شود. وی ادامه داد: ما باید با کشورهایی مثل عراق و افغانستان در این‌خصوص وارد گفت‌وگو شویم. صفوی گفت: یکی از پروژه‌های مهم درخصوص آب منطقه، پروژه گات است که صهیونیست‌ها سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در آن کرده‌اند.
صفوی گفت: ایران یکی از خاص‌ترین کشورهای دنیا از نظر هیدروپلیتیک است و افغانستان نیز منشأ تحولات آبی آینده خواهد بود. رئیس همایش ملی دیپلماسی آب و فرصت‌های هیدروپلیتیک غرب آسیا گفت: ما 7رودخانه ورودی به ایران و 41رودخانه خروجی داریم، لذا باید توجه خاصی به این موضوع شود. صفوی خاطرنشان کرد: ما نمی‌خواهیم در این حوزه کار به قدرت سخت و نظامی بکشد و باید از قدرت نرم و دیپلماسی برای رسیدن به یک تعامل مشترک استفاده کنیم.
شهردار تهران: 3برابر حد نرمال آب در تهران مصرف می‌شود
محمدعلی نجفی، شهردار تهران نیز در این همایش در سخنانی از مصرف بیش از اندازه آب توسط شهروندان تهرانی گلایه کرد. وی با بیان این‌که موضوع آب درحال تبدیل شدن به یک مسأله جهانی و بحرانی است، گفت: موضوع آب باید علاوه بر این‌که به صورت بین‌المللی و منطقه‌ای مورد بحث و بررسی قرار گیرد، به صورت ملی و به تبع آن در سطوح شهرهای مختلف نیز بررسی شود.
وی با اشاره به میزان مصرف منابع طبیعی آب تهران گفت: امروز تقریبا سه برابر میزان طبیعی و نرمال از منابع آبی طبیعی در شهر تهران استفاده می‌کنیم و چنانچه میزان مصرف طبیعی از منابع آب 250‌میلیون متر مکعب باشد متاسفانه امروز حدود 750‌میلیون‌متر مکعب از این منابع استفاده می‌شود که این موضوع آثار و عوارض بسیار سختی برای ما خواهد داشت.
نجفی با بیان این‌که برخی از آثار مربوط به استفاده بیش از حد از منابع طبیعی آب در تهران ظهور پیدا کرده، ادامه داد: بخش عمده‌ای از نشست زمین در شهر تهران و همچنین مسأله کیفیت آب از آثار و عوارضی است که استفاده بیش از حد از منابع آبی موجب بروز و ظهور آنها شده است. وی هدررفت بیش از اندازه آب در شبکه انتقال آب شهری در تهران را از دیگر مسائل مورد توجه در پایتخت عنوان و اظهار کرد: امروزه از سوی مسئولان مربوطه صحبت از هدررفت 30‌درصد آب در شبکه انتقال آب شهری می‌شود که این موضوع باید مورد توجه و بررسی مسئولان مربوطه قرار بگیرد.